Studeer je nog, of ben je net afgestudeerd? Waarschijnlijk heb je tijdens je studie een studieschuld opgebouwd, omdat je studiefinanciering hebt ontvangen. Weet jij niet hoe studieschuld werkt? Niet zo gek; sommige studenten vallen zelfs in twee terugbetalingsregels! 

Om het allemaal wat overzichtelijker voor jou te maken, hebben we hier alles wat je moet weten over studiefinanciering en de studieschuld op een rijtje gezet.

studiefinanciering studieschuld

1. Hoe hoog is mijn studieschuld?

Start met het checken van je DUO (Dienst Uitvoerend Onderwijs) studieschuld. Op deze manier krijg je een goed beeld waar je op dit moment staat en wat je in de komende jaren kun verwachten qua aflossen. Je kunt je studieschuld bekijken in ‘Mijn Duo’ op de website van DUO.

Heb je vragen naar aanleiding van je overzicht? Stel je vraag op Kandoor en krijg gratis antwoord van een van onze financiële gidsen.

Wist je dat.. in 2008 de gemiddelde studieschuld onder studenten 12.000 euro was? 8 jaar later is dit al een bedrag van 15.000 euro. Dit bedrag zal waarschijnlijk nog verder oplopen door afschaffing van de basisbeurs.

2. Hoe is mijn studieschuld opgebouwd?

Hbo en WO: In het nieuwe stelsel is je studieschuld opgebouwd uit de volgende vier onderdelen:

  • Een lening;
  • Het studentenreisproduct (studenten-ov);
  • De aanvullende beurs;
  • En het collegegeldkrediet.

De aanvullende beurs is voor iedereen verschillend. Deze is namelijk afhankelijk van het inkomen van je ouders.

Voor iedereen die nog onder het oude stelsel vallen gelden andere richtlijnen. Bij dit stelstel is de studieschuld opgebouwd uit vijf onderdelen, namelijk:

  • De basisbeurs;
  • Het studentenreisproduct (studenten-ov);
  • De aanvullende beurs;
  • Het collegegeldkrediet;
  • En een lening.

Alleen nog recht op lenen? Lees het in ons blog over studiefinanciering. 

studieschuld studiefinanciering

De studiefinanciering voor mbo-studenten is als volgt opgebouwd:

  • De basisbeurs;
  • De aanvullende beurs;
  • Een lening;
  • Het studentenreisproduct.

Volg jij een mbo-opleiding met niveau 1 of 2? Dan zijn de basisbeurs, het studentenreisproduct en de aanvullende beurs altijd een gift. Deze hoef je dus niet terug te betalen.

Bij een mbo-opleiding met niveau 3 of 4 zullen de basisbeurs, het studentenreisproduct en de aanvullende beurs een gift worden als je binnen 10 jaar een diploma behaalt.

3. Wanneer wordt mijn studieschuld omgezet in een gift?

Wanneer je je diploma binnen het afgesproken termijn behaalt, wordt (een deel) van je studieschuld omgezet in een gift.

Bij het nieuwe stelsel kunnen de aanvullende beurs en het studentenreisproduct worden omgezet in een gift. Daarvoor moet je binnen 10 jaar je diploma hebben behaald. Het aantal jaren dat wordt omgezet in een gift hangt af van de waarde van je diploma.

Bij het oude stelsel kunnen de basisbeurs, de aanvullende beurs en het studentreisproduct worden omgezet in een gift. Een voorwaarde hierbij is dat je binnen 10 jaar je diploma hebt behaald. Ook hier hangt het van de waarde van je diploma af hoeveel jaren van jouw studiefinanciering worden omgezet in een gift.

Het behalen van je diploma wordt automatisch doorgegeven aan DUO. Het deel van jouw studieschuld dat wordt omgezet in een gift, wordt in de maand januari in het daaropvolgende jaar ingevoerd. Een mogelijk teveel betaald bedrag krijg je dan vanaf deze maand teruggestort.

studieschuld studiefinanciering

4. Hoeveel moet ik per maand terugbetalen?

De hoogte van het maandbedrag dat jij maandelijks moet aflossen hangt af van een aantal factoren: onder andere van de hoogte van jouw schuld en de renteverwachting. Ook kijkt DUO naar de hoogte van jouw inkomen naar de draagkracht, en bepaalt op basis daarvan wat een redelijk bedrag is om terug te betalen. Verdien je meer? Dan los je ook een hoger bedrag af.

Het inkomen kan er alleen voor zorgen dat het totale maandbedrag daalt, het bedrag zal niet hoger worden door de hoogte van jouw inkomen. Op de website van DUO kun je nakijken wat ongeveer het maandbedrag zal zijn.

Er is een aantal situaties waarbij het maandbedrag kan stijgen: 

  • het nieuwe vastgestelde rentepercentage valt hoger uit dan het vorige rentepercentage;
  • je kiest er zelf voor om meer (en dus sneller) af te betalen.

Het maandbedrag kan ook verlaagd worden. Bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

  • het rentepercentage is lager dan voorheen;
  • een extra aflossing door jou waardoor het totaalbedrag lager wordt en dus het maandbedrag ook minder wordt;
  • je inkomen is gedaald en wordt meegenomen in de berekening bij het maandbedrag, waardoor deze ook daalt.

Heb jij een partner?
Dan wordt ook het inkomen van jouw partner meegenomen in de berekening van het maandbedrag, en je aflosperiode. Geef het aan DUO door als je een partner hebt, zodat zij de juiste bedragen voor je kunnen berekenen.

Betaal je volgens de terugbetalingsregels van voor 2012? Dan kun je ervoor kiezen om je partner buiten beschouwing te laten. Kies jij er bijvoorbeeld voor om drie maanden lang niet het inkomen van jouw partner mee te nemen in deze berekening. Dan wordt de totale lengte van jouw aflosperiode 15 jaar en 3 maanden.

5. Hoe werkt rente bij studieschuld?

Naast dat er rente over je studieschuld wordt berekend, wordt er ook gewerkt met samengestelde interest. Dit houdt in dat je ook rente over de rente betaalt. De hoogte van je rentepercentage hangt van van het laatste jaar waarin jij studiefinanciering hebt ontvangen en wordt ieder jaar waarin je nog studiefinanciering ontvangt opnieuw vastgesteld. Wanneer je geen recht meer hebt op studiefinanciering wordt het rentepercentage iedere vijf jaar opnieuw bepaald.

6. Wanneer moet ik mijn studieschuld aflossen?

Je studieschuld hoef je gelukkig niet direct na je studie af te lossen. Ben je afgestudeerd? Dan moet je zelf je studiefinanciering stopzetten. Het jaar daarna begint vanaf 1 januari de aanloopfase. Deze fase duurt 2 jaar. Na deze periode moet je beginnen met het maandelijks aflossen van je studieschuld.

Voorbeeldje: ben je in september 2016 afgestudeerd? Dan begint de aanloopfase op 1 januari 2017. Vanaf 1 januari 2019 moet je studieschuld terugbetalen. Je krijgt automatisch bericht van DUO.

Hoelang je de tijd hebt om af te betalen:  
Voor 2012: 15 jaar of langer als je kiest om je partner mee te laten wegen
Tussen 2012 en 2017: maximaal 15 jaar
Vanaf 2018: maximaal 35 jaar

Het kan zijn dat je studiefinanciering hebt ontvangen/afgestudeerd onder zowel het oude als ook het nieuwe stelsel. Is dit bij jou het geval? Dan mag jij zelf beslissen of jij je studieschuld wilt aflossen volgens het oude of het nieuwe stelsel.

7. Kan ik eerder beginnen met aflossen of mijn studieschuld in één keer aflossen?

Je kunt ook al eerder beginnen met het aflossen van je studieschuld. Het voordeel hiervan is dat het rentebedrag minder hoog oploopt.

Je studieschuld in één keer aflossen is ook een optie, ook hierbij profiteer je van een rentebesparing. Dit is ook gunstig bij het aanvragen van een hypotheek, lees hier meer over bij punt 11.

 

8. Kan ik tussentijds extra aflossen of tijdelijk het aflossen stopzetten?

Tussentijds extra studieschuld aflossen kan door middel van je maandbedrag te verhogen via DUO. Wil je één keer een bedrag extra aflossen, dan kan dit via iDEAL.

Ben je net afgestudeerd, of gestopt met je studie? Wil je nu al een extra betaling doen? Dan is het goed om te weten dat iDEAL in dit geval nog niet beschikbaar is. Je kunt het bedrag wat je extra wilt aflossen overmaken op het rekeningnummer van DUO.

Zoals net al genoemd duurt de aflosfase tot 2018 15 jaar. Je kunt er echter ook voor kiezen om tijdelijk niet af te lossen. De aflosperiode wordt hierbij verlengd met het aantal maanden dat je niet hebt afgelost.

9. Wanneer is mijn studieschuld aftrekbaar?

In box 3 van de belastingdienst vul je jouw eigen vermogen in. Zodra dit vermogen hoger is dan de heffingsvrije grens van 25.000 (2017) en 30.000 euro (2018), moet je hier vermogensbelasting over betalen. Heb jij een studieschuld hoger dan 3000 euro, dan mag je dit bedrag van het eigen vermogen aftrekken.

Je studieschuld is dus inderdaad aftrekbaar, waardoor jij minder vermogensbelasting hoeft te betalen.

10. Wanneer heb ik recht op kwijtgeschelding studieschuld?

In sommige situaties bestaat er mogelijkheid tot (een deel van je) studieschuld kwijtschelding. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer jouw aflosfase erop zit, maar je hebt nog een restschuld over. Deze restschuld wordt dan automatisch kwijtgescholden.

Ook kan de aanvullende beurs (gedeeltelijk) worden kwijtgescholden, ondanks dat je niet je diploma binnen 10 jaar hebt behaald. Hierbij gelden een aantal voorwaarden, namelijk:

  • Pas vier jaar na het kalenderjaar waarin je nog studiefinanciering ontving, kun je in aanmerking komen voor kwijtschelding.
  • Je hebt minstens 12 maanden een prestatiebeurs ontvangen. Voor hbo en universiteit geldt een periode van 5 maanden (vanaf september 2010).
  • Je verzamelinkomen is lager dan €39.517,64. Je verzamelinkomen is de optelsom van het bruto-inkomen uit werk en woning, het inkomen uit aanmerkelijk belang en jouw belastbare inkomen en vermogen en spaargeld. De aftrekposten moeten hier nog van af worden getrokken.
  • Heb je een partner? Het gezamenlijk verzamelinkomen moet lager zijn dan €49.397,05.

11. Heeft mijn studieschuld invloed op mijn hypotheek?

Je studieschuld weegt mee in de berekening van jouw maximale hypotheek.

Banken kijken naar het totale bedrag wat je hebt geleend. Het rentepercentage wordt buiten beschouwing gelaten. Er wordt namelijk gewerkt met een standaard weegfactor van 0,75% over jouw oorspronkelijke studieschuld. De bank gaat er dan vanuit dat je bij een studieschuld van € 20.000 maandelijks € 150 aan DUO moet betalen (0,75% van € 20.000 = € 150). Dit bedrag heeft invloed op de totale hypotheek waar jij recht op hebt.

Heb jij al een deel van je studieschuld afbetaald? Dan wordt bij de berekening van jouw maximale hypotheek alsnog de oorspronkelijke studieschuld meegenomen.

Bij een extra aflossing bovenop de maandelijkse aflossing (je hebt bijvoorbeeld aan het eind van het jaar een gift gekregen van je ouders en gebruikt dit geld om een deel van je studieschuld af te betalen), kan het in sommige gevallen zo zijn dat er wordt gewerkt met een herberekening van jouw studieschuld. Check dit bij je hypotheekadviseur.

Studieschuld voor hypotheek verzwijgen? Doe dit niet. Het verzwijgen van je studieschuld is niet strafbaar. Het heeft echter wel tot gevolg dat je recht op uitkering van Nationale Hypotheek Garantie (NGH) vervalt. Mocht het gebeuren dat je bij de verkoop van je huis minder ontvangt dan dat nodig is om je hypotheek af te lossen, dan kan de NGH je restschuld kwijtschelden. Hier heb je dan geen recht meer op.

Photo provided by Pexels.com

12. Is mijn studieschuld BKR geregistreerd?

Bij het Bureau Kredietregistratie (BKR) worden leningen en eventuele achterstanden van betalingen geregistreerd. Je studieschuld verloopt via DUO en wordt niet geregistreerd bij BKR.

13. Studieschuld in het buitenland

Ben je verhuisd naar het buitenland, dan ben je niet ineens vrij van schulden. Je moet dan nog steeds maandelijks je studieschuld aflossen aan DUO.

Woon je in een SEPA-land dan kan dit gewoon via iDEAL. In andere landen moet je zelf het maandbedrag overmaken naar DUO. Het kan voordeliger zijn om jaarlijks in één keer het bedrag over te maken om zo bankkosten te verlagen. Aan het einde van het jaar maak je dan het bedrag in één keer over.

 

Vragen die andere mensen ook hebben..

Klik op een vraag en stel ‘m direct kosteloos en snel in onze chat! 

Wij doen ons best om correcte en actuele informatie te geven. Ondanks constante zorg en aandacht is het mogelijk dat informatie die wordt gepubliceerd onvolledig of onjuist is. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor onjuiste of onvolledige informatie. Ook aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor een verkeerd gebruik of verkeerde interpretatie van de informatie in de blogs.

Hoi, wij zijn Kandoor, aangenaam!

En wij zijn er voor jou. Echt? Ja, echt.Kandoor is een maatschappelijk initiatiefvoor jouw financiële vragen

via onze 217 financiële gidsen

persoonlijk in onze online chat

vrijwillig, deskundig en onafhankelijk

Waarom? Omdat wij vindendat iedereen recht heeftop goede financiële kennis.

Ook slimme geldtips en exclusieve info ontvangen?
Uitschrijven kan op elk moment
Deel dit blog